Phòng ngừa và điều trị bệnh thiếu máu ở trẻ nhỏ

Chất sắt đối với thân

Sắt là một vi khoáng chất quan trọng dự quá trình tạo máu và một phần cấu trúc của bộ não. Sắt trong cấu trúc tạo Hemoglobin (Hb) của hồng huyết cầu và làm cho hồng cầu có màu đỏ. Sắt còn có trong Myoglobin ở cơ vân có tác dụng như là nơi dự trữ ô xy, chúng kết hợp với các chất dinh dưỡng để giải phóng năng lượng cho hoạt động cơ bắp. nên, thiếu sắt sẽ dẫn đến giảm phát triển về trí óc và khả năng hoạt động.


Chất sắt thường được dự trữ trong gan, để khi thân thể thiếu thì lấy ra sử dụng. Nếu kho dự trữ này cũng cạn kiệt thì người ta sẽ bị thiếu máu.

Một nghiên cứu ở Mỹ cho thấy đối với các em học sinh chỉ mới thiếu dự trữ sắt trong “kho” mà chưa có tả thiếu máu (nghĩa là chỉ mới thiếu nguyên liệu tạo máu nhưng chưa có thiếu máu) thì khả năng toán học cũng đã thấp hơn các em học trò có dự trữ sắt đầy đủ.

Mà đã đến mức thiếu máu thì sự phát triển thể chất của các em sẽ chậm lại, các em sẽ rất dễ “oải”, lười hoạt động, học kém giao hội, và còn dễ ngủ gật trong lớp.

Ảnh hưởng của sắt đến hoạt động trí não không chỉ vì sắt cung cấp oxy cho não mà còn vì sắt cũng dự trực tiếp vào phát triển chức năng não bộ. Nhiều cấu trúc trong não có hàm lượng sắt cao tương đương lượng sắt ở gan. Do đó, sắt cần được cung cấp cho tế bào não trong thời đoạn sớm của quá trình phát triển não bộ.

Nếu thiếu sắt xảy ra sớm (từ tuổi hình thành và phát triển não) có thể dẫn đến thương tổn tế bào não không hồi phục. Lúc sinh, sắt ở não chỉ có khoảng 10%, đến 10 tuổi não chỉ đạt 50% lượng sắt thường nhật, và sắt chỉ đạt tối ưu trong não ở độ tuổi 20-30.

Thiếu hụt sắt lâu dài làm giảm khả năng hoạt động thể lực, đặc biệt là các hoạt động đòi hỏi sức bền (chạy điền kinh, bơi lội, bóng đá, đua xe đạp…). Tuy nhiên, khi bổ sung đủ sắt thì khả năng này sẽ được bình phục.

Thiếu sắt còn làm giảm sức đề kháng của thân đối với nhiễm trùng. dù rằng khả năng miễn nhiễm sẽ hồi phục lại thông thường sau 4-7 ngày cung cấp sắt.

Nhưng vấn đề là phải giải quyết tình trạng và chừng độ nghiêm trọng của nhiễm trùng hiện mắc trước rồi sau đó mới bổ sung chất sắt được, vì nếu đang nhiễm trùng mà bổ sung sắt thì có thể nhiễm trùng sẽ nặng hơn, do có một số vi trùng ái sắt có thể dùng sắt để phát triển. 

Những mô tả nào cho biết bị thiếu máu thiếu sắt?

Thiếu máu làm trẻ chậm hoặc ngưng phát triển về chiều cao và cân nặng. Thiếu máu ở trẻ con sẽ dẫn đến biếng ăn, suy dinh dưỡng, cơ bắp nhão, kém phát triển não bộ, chậm phát triển thần kinh vận động, giảm trí thông minh, dễ mắc những bệnh nhiễm trùng như viêm mũi họng, viêm phổi, tiêu chảy….

Đối với trẻ lớn thì thiếu máu gây ra giảm sự hội tụ để ý nghe bài giảng, hay buồn ngủ làm trẻ không hiểu bài, học bài khó thuộc lại mau quên, hoạt động chạy nhảy vui chơi và thể dục thể thao cũng bị hạn chế.

Thiếu máu hay gây bít tất tay mỏi mệt, chóng mặt, nước da xanh mét, lợt lạt, tóc cũng như làn da, móng thuộc hạ đều khô, sần, mất đi độ bóng tự nhiên. 

Cách tốt nhất để biết được mình có thiếu máu hay không là đi xét nghiệm máu (thử Hemoglobin, Hct, ferritin…). Nếu đã xác định thiếu máu, bé sẽ được bác sĩ tư vấn về chế độ ăn và thuốc kéo dài trong 2-3 tháng. 

dự phòng và điều  trị thiếu máu như thế nào?

Chất sắt có nhiều trong các loại thịt cá “đỏ” như là thịt bò, thịt heo, cá ngừ… (thịt “trắng” như thịt gia cầm thì ít sắt hơn). Chất sắt còn có nhiều ở gan, huyết, lòng đỏ trứng hoặc rau xanh như rau dền, rau ngót, rau muống… và các loại đậu hạt. Sắt từ thức ăn có cội nguồn động vật sẽ dễ kết nạp hơn nguồn cội thực vật.

Trong bữa ăn nên có rau xanh hoặc dùng thêm trái cây tươi giàu vitamin C ngay sau bữa ăn chính như cam, chanh, bưởi, táo, sơ-ri, đu đủ, chuối… sẽ giúp thu nhận tốt chất sắt từ bữa ăn. trái lại, chất tanin trong trà sẽ hạn chế việc tiếp nhận chất sắt. cho nên, không nên cho trẻ uống nước trà.

Để không bị thiếu máu thì cần ăn đủ dinh dưỡng với đa dạng các loại thực phẩm. Ví dụ 100g thịt heo chỉ có 1mg sắt, 100g thịt bò có 3mg sắt, nhưng 100g gan thì có đến 12mg sắt, và 100g huyết luộc có đến 25mg sắt.

Do đó, cần ăn nhiều loại thực phẩm, thay đổi món và chú ý thực phẩm giàu chất sắt. Một chế độ ăn đủ loại chất sẽ bổ sung các thành phần dinh dưỡng lẫn nhau và thân sẽ được cung cấp đủ đạm, chất sắt, vitamin B12, acid folic… để tạo máu.

Bà mẹ mang thai cần ăn đủ chất và uống mỗi càng ngày càng viên sắt (viên chứa 60mg sắt và 400 mcg acid folic) ngay từ khi có thai đến sau sinh một tháng để tăng dự trữ sắt cho trẻ sơ sinh. Sau 6 tháng tuổi cho ăn dặm thì ngoài bột, cháo cần cho thêm thực phẩm giàu đạm, giàu sắt, các loại rau và dầu ăn vào chén thức ăn của trẻ.

Vệ sinh ăn uống (ăn chín, uống sôi, rửa sạch rau trái), vệ sinh cá nhân chủ nghĩa (rửa tay trước khi ăn và sau khi đi tiêu tiểu, không đi chân đất) và vệ sinh môi trường nhà ở sẽ giúp dự phòng nhiễm giun sán. Mọi thành viên trong gia đình (trừ trẻ dưới 2 tuổi) cần xổ giun sán định kỳ mỗi năm 2 lần (mỗi 6 tháng) để tránh việc “nuôi giun sán ” trong bụng gây thiếu máu thiếu sắt.
nguyên cớ thường do chế độ ăn không cung cấp đủ cho nhu cầu của cơ thể. Tình trạng nhiễm giun sán cũng góp phần làm gia tăng tỷ lệ thiếu máu.

Related Posts

Bà bầu ăn gì dễ sảy thai nhất? Những thực phẩm cần tránh khi mang thai

Có nhiều loại thực phẩm có khả năng khiến bà bầu sảy thai trong thai kỳ nếu ăn phải hoặc ăn với số lượng quá nhiều. Trong…

Nắng nóng cực, bảo vệ da thế nào để không bị sạm nám?

Thành phố đã bước vào mùa nắng nóng cao độ. Tia UV trong ánh nắng quạ chính là duyên cớ dẫn đến tình trạng da bị sạm nám, không…

Bảo quản rau khúc ngon tươi như mới hái chỉ bằng một số thao tác đơn giản

Hè đến, mang theo hương vị đặc trưng của những món ăn thanh mát, trong đó không thể không kể đến bánh khúc. Tuy nhiên, rau khúc…

Làm bánh papparoti bằng nồi chiên không dầu, lò nướng cần lưu ý những gì?

Bánh Papparoti với lớp vỏ giòn tan, thơm lừng mùi cà phê và phần ruột mềm mại, bông xốp đã chinh phục trái tim của biết bao…

Các loại thẻ ngân hàng và cách phân biệt

Hiện nay, rất nhiều người nhầm lẫn các loại thẻ ngân hàng vì chúng nhìn khá giống nhau. Cùng tìm hiểu các loại thẻ ngân hàng thông…

Tìm hiểu về chế độ ăn Địa Trung Hải

Hiện nay, chế độ ăn Địa Trung Hải ngày một trở nên phổ thông ở nhiều quốc gia. Có rất nhiều nghiên cứu đã chứng minh chế…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *